Góc Nhìn RIKBET: Thua đau Palestine 0:5 và huy chương đồng Á vận hội, hai mặt bản chất của đội tuyển Trung Quốc
Gần đây hai đội bóng đá nam Trung Quốc trình diễn trên sân theo hai hướng hoàn toàn khác. Ngày 2 tháng 10, đội tuyển nam trưởng thành của Trung Quốc gặp Palestine trong trận giao hữu tại Trùng Khánh, cuối cùng thua đau 0-5, lập thất bại cách biệt lớn nhất trong lịch sử đối đầu Palestine của đội tuyển. Trận này hàng thủ đội tuyển lỗ chỗ. Hiệp một đã mất liên tiếp ba bàn và sụp từ sớm, hiệp hai mất thêm hai bàn. Cả trận công thủ đều mềm, nhiều lần bỏ lỡ cơ hội ghi bàn, trạng thái thi đấu tổng thể èo uột.
Cùng ngày, ở trận tranh huy chương đồng bóng đá nam Á vận hội, đội U23 Trung Quốc dự Á vận hội gặp Uzbekistan. Hai đội giằng co quyết liệt trong thời gian chính thức, hòa 2-2, trận bị kéo vào loạt luân lưu. Ở lượt quyết định, thủ môn Trung Quốc Lý Hạo chơi xuất thần, cản hai quả phạt đền của đối phương, giúp đội thắng 4-3 trên chấm phạt đền, đoạt huy chương đồng bóng đá nam Á vận hội.
Đây là lần bóng đá nam Trung Quốc đoạt lại huy chương Á vận hội sau 28 năm, lập thành tích tốt nhất trong bảy kỳ Á vận hội gần đây.
Những năm này tôi viết không ít bài chửi đội tuyển, nhưng cũng không phải cứ thấy là chê cho đã. Với tư cách người làm trong nghề thể thao, nói khách quan một chút: hai kiểu đội tuyển, phía sau cảnh băng một đằng lửa một đằng, có vài điều đáng để ý.
Trước hết cần gỡ một hiểu lầm, về chuyện nhiều người tò mò: Palestine đã bị ném thành một vùng đổ nát, còn đội bóng không? Câu trả lời là có, và đội tuyển quốc gia Palestine thực lực không hề yếu. Hãy xem hai cầu thủ dưới đây:
Vị này thi đấu nhiều năm ở giải Ai Cập. Giải Ai Cập ở mức nào? World Cup Mỹ–Canada–Mexico năm nay, tôi bình luận hai trận của Ai Cập. Trong đội tuyển Ai Cập, ngoài những siêu sao nổi tiếng như Salah và Marmoush, số trụ cột còn lại đến từ giải nội địa, vậy mà vẫn dự được World Cup, làm nên lịch sử, vào vòng loại trực tiếp, có lúc dẫn Argentina hai bàn, dồn đối phương vào đường cùng. Trình độ giải Ai Cập vẫn đáng kể.
Rồi xem vị tiếp theo:
Anh có quốc tịch Thụy Điển, đá giải Romania. Đội anh khoác áo cũng tính là khách quen đấu trường châu Âu. Cầu thủ như vậy đã có thân phận người tị nạn, mang hai quốc tịch, vẫn có thể đại diện Palestine ra sân. Ra sân cho Palestine thì có cơ hội đá một số giải quốc tế lớn, vì với danh sách đội tuyển Thụy Điển, anh chàng này bằng thực lực thật sự chưa chắc lọt vào được. Người như vậy trong cả đội Palestine không phải số ít.
Nói trắng ra: trong đất Thục không có đại tướng, Liêu Hóa phải ra làm tiên phong! Nhưng Liêu Hóa rốt cuộc vẫn là Liêu Hóa, không phải mèo nào chó nào cũng mon men so được. Với những bạn đã xem World Cup năm nay, tôi nói thêm một câu. Quốc đảo châu Phi Cape Verde được cả thế giới khen, với câu “góc biển tuy xa, giấc mơ không bờ”, sở dĩ tạo được kỳ tích, một lý do rất quan trọng là không cầu thủ nào của Cape Verde ở World Cup đá tại chính Cape Verde! Tất cả đều khoác áo các giải hạng hai, hạng ba châu Âu kiểu hạng nhì Bồ Đào Nha. Hiểu đội Palestine như một Cape Verde của châu Á là đúng.
Còn đội tuyển Trung Quốc lần này, đúng nghĩa là đội hình thứ ba. Các tài năng trẻ đều đi đá Á vận hội cả rồi. Những lão tướng thực lực như Ngô Hi, Trương Ngọc Ninh, với tư cách cầu thủ quá tuổi được phép trong quy định, cũng đi chi viện Á vận hội. Nên đội tuyển không thắng nổi Palestine là chuyện rất bình thường!
Nhưng thua 0:5, lại thêm một hồi phát biểu sau trận của HLV trưởng Thiệu Giai Nhất, thật sự là mất mặt đến tận nhà bà ngoại. Nói là chẳng còn muốn giữ mặt nữa cũng không quá. HLV trưởng Thiệu Giai Nhất sau trận nói một đoạn, ý đại khái là trạng thái cầu thủ của chúng tôi không ở mức tốt nhất, vẫn đang nghĩ đến giải vô địch quốc gia và AFC Champions League.
Tôi nói thêm: giải vô địch và AFC Champions League có lẽ tiền thưởng nhiều hơn một chút, còn trận giao hữu giữa mùa kiểu này chủ yếu để gắn đội hình và tập quân. Nhiều người trong danh sách được gọi, đại khái chỉ nghĩ mượn dịp này để mạ vàng lý lịch. Sau này nhắc đến cũng tính là từng vào đội tuyển, là cầu thủ quốc gia; về hưu rồi khoác lác cũng có vốn hơn.
Nếu đúng là vậy, tôi muốn nói một câu trước đây có giận mấy cũng chưa từng nói: đội tuyển kiểu này, xin hãy giải tán tại chỗ! Xin đừng lãng phí tiền của người nộp thuế! Giải mời lần này còn đá trên sân nhà trong nước. Không muốn đá thì đừng đá, giải kiểu này đừng tổ chức! Đừng cho những kẻ qua ngày bất kỳ lý lịch mạ vàng nào!
Thật ra bóng đá nam Trung Quốc không phải không có chỗ nào ra gì. Cứ lấy Á vận hội kỳ này: trong ba môn bóng lớn, tranh khí nhất, hữu dụng nhất, lại chính là bóng đá nam mà mọi người đánh giá thấp nhất. Đội U23 này, trong phạm vi châu Á, đã có huy chương bạc (Cúp châu Á U23), cũng đã có huy chương đồng (Á vận hội Nagoya kỳ này). Thật sự chỉ còn thiếu một huy chương vàng. Cái đó khó hơn, nhưng hai tấm huy chương vẫn hơn nhiều so với trắng tay.
Phía sau điều này không tách khỏi HLV người Tây Ban Nha Antonio, mười năm mài một thanh kiếm. Cũng không tách khỏi những cầu thủ trẻ dám đánh dám chiến. Ví dụ tiền đạo trẻ Vương Ngọc Đống chưa đủ 18 tuổi, ghi bàn dày đặc ở giải nội địa; thủ môn U23 Lý Hạo, qua hai kỳ đại hội, nhiều lần có pha cản xuất thần, hễ đến loạt luân lưu lập tức hóa thành điểm tựa trước khung thành. Một số đội lớn châu Âu cũng đang lúc nào cũng để mắt đến họ. Trong tương lai không xa, lứa trẻ này xuất ngoại thi đấu không còn là chuyện xa vời.
Tôi không nói lứa U23 này tương lai nhất định sẽ thành siêu sao. Nhưng khác biệt giữa thế giới mới và thời đại cũ thật sự rất rõ, một trời một vực. Người của thế giới mới tin vào quá trình, tin vào cách làm đúng, tin con người phải đến đúng môi trường.
Người của thời đại cũ khư khư giữ cái cũ sứt mẻ, sống qua ngày đoạn tháng, vẫn là những bệnh cũ của đội tuyển, chẳng có gì đổi.
Là cổ động viên, tôi sẵn lòng tin vào quá trình, nhưng cũng lo hơn rằng người của thế giới mới rốt cuộc bị thời đại cũ đồng hóa, rồi lại thành một lứa người của thời đại cũ, cứ thế lặp lại. Ví dụ như vậy trong bóng đá Trung Quốc thật sự gặp hoài. Từng thế hệ cổ động viên, từ lúc còn chút hy vọng đến cuối cùng toàn là thất vọng. Hành trình trong lòng ấy, không ít cổ động viên già đã ngoài bảy mươi có quyền nói hơn tôi.
Nhưng nói thế nào đây, vẫn câu ấy: không tranh, không thử, không thoát khỏi thời đại cũ, thì chỉ còn đợi bị đồng hóa, rồi chìm vào đám đông, trở về nhạt nhẽo. Đi tranh, đi đổi, chung quy vẫn để người ta nhìn thấy hy vọng. Một sợi khả năng vẫn hơn là không có. Bóng đá là thứ nhìn dài hạn, nhìn bản chất. Thời đại mới thật hay thời đại mới giả cần thời gian kiểm chứng, rồi mới có câu trả lời.
Thật ra không chỉ bóng đá. Việc khó nhất là đã biết cách đúng, kết quả chưa chắc như ý, nhưng vẫn phải tiếp tục đi. Đôi khi có người đã kiên trì đi hết con đường ấy, nhưng nhiều khi nhiều người đi mãi rồi lại quay về.
Đang dịp lễ lớn, cuối cùng nói chuyện cho nhẹ. Hãy tin một cách sống cho mình thoải mái, nhẹ nhàng, không phải chịu tội, rồi cứ kiên trì. Rốt cuộc trên đời này, người nói suông là đại đa số, còn người chịu trả giá thì hiếm như lông phượng sừng lân!
Cuối cùng chúc quý vị độc giả vui lễ. Không chỉ ngày lễ: ngày nào cũng có những ngày nằm im cho sướng.
Cập nhật lúc 2026-10-05 16:51