Góc Nhìn RIKBET: Vừa thua liền vừa đoạt huy chương! Đằng sau hai cực của đội tuyển Trung Quốc, đáng sợ hơn kỹ thuật là lòng người và sự lười

Gần đây các trận giao hữu của đội tuyển nam Trung Quốc thất bại liên tiếp, chịu ba trận thua liền, phong độ chung rất ì ạch, khiến cổ động viên lại thất vọng. Tương phản cực độ là đội U23 nam sang Asiad Nhật Bản, chịu được áp lực để lấy huy chương đồng, giành lại thể diện cho bóng đá Trung Quốc đang xuống. Một bên thua, một bên có huy chương, một lạnh một nóng, khoảng cách quá lớn khiến không ít cổ động viên nói thẳng: chi bằng để cầu thủ và huấn luyện viên đội Asiad thay đội tuyển trưởng thành, lên thẳng đội một. Cơn giận và sự trông chờ của cổ động viên có thể hiểu, nhưng thay toàn bộ huấn luyện viên và đội hình thì không thực tế. Dù vậy, đặt hai giải này cạnh nhau đã cho câu trả lời thẳng nhất: muốn bóng đá Trung Quốc ra khỏi đáy, cách dựng đội thực tế, cầu sự thật, chân đứng trên đất, hơn hẳn những cải cách viển vông đặt mục tiêu quá cao. Đồng thời, lối chọn người sai lệch kéo dài nhiều năm của đội tuyển phải dừng hẳn. Rất nhiều cầu thủ thực lực tỏa sáng ở giải quốc nội và AFC Champions League, vừa vào đội tuyển là mất sạch trạng thái, thi đấu lệch. Hiện tượng "ở câu lạc bộ dữ như hổ, vào đội tuyển mềm như bùn" là vấn đề giai đoạn này đội tuyển cần trị tận gốc nhất. Bên ngoài hay lấy chuỗi thua của đội tuyển trưởng thành đem đối chiếu huy chương đồng của U23 nam ở Asiad Nhật Bản để phán đội mạnh yếu. So sánh như vậy không công bằng, cũng chẳng có giá trị để tham khảo. Giải bóng đá nam Asiad Nhật Bản có khung tuổi chặt: mọi đội lấy cầu thủ đúng tuổi U23 làm nòng, mỗi đội chỉ được ba cầu thủ quá tuổi, tuổi và thực lực của đối thủ tương đối cân, độ cho phép sai của giải cũng cao hơn. Còn đối thủ giao hữu của đội tuyển trưởng thành toàn là đội hình chủ lực mạnh nhất, tập hợp cầu thủ đỉnh của từng nước, là cấu hình chiến lực cao nhất của đối phương. Cường độ trận, độ quyết liệt khi va chạm và tầng chiến thuật hoàn toàn không cùng một mặt với Asiad. Nhưng dù gạt khác biệt về độ khó sang một bên, thái độ thi đấu hoàn toàn khác của hai đội vẫn phơi ra vấn đề chí mạng: đội tuyển trưởng thành cần đổi máu gấp. Với đội tuyển trưởng thành hiện nay, việc thay lớp đội hình đã không thể chậm. Không ít cầu thủ trong đội có sự đứt trạng thái cực kỳ lạ: sau khi được gọi lên đội tuyển thì công thủ chậm chạp, chẳng có ý chí, trên sân không có điểm sáng; về câu lạc bộ lại nhanh chóng tìm lại trạng thái, hai đầu công thủ đều sáng. Loại "cầu thủ hai mặt" này chiếm ghế chủ lực đội tuyển đã lâu, khiến người ta phải hỏi: nếu không thể dốc hết mình cho đất nước, thì ý nghĩa thật của việc họ được chọn vào đội tuyển rốt cuộc là gì? Với thực trạng đang xuống của đội, Thiệu Giai Nhất nói thẳng chỗ đau ở họp báo sau trận. Đội thua không chỉ là chuyện chiến thuật và thực lực. Cốt lõi hơn là tâm lý một bộ phận cầu thủ đã có vấn đề nặng. Không ít cầu thủ đặt trọng tâm vào giải của câu lạc bộ, coi thành tích giải quốc nội và AFC Champions League là mục tiêu chính, thiếu sự coi trọng với trận giao hữu đội tuyển, cảm giác danh dự và trách nhiệm khi khoác áo tổ quốc hao hụt nghiêm trọng. Điều này cũng chọc thủng quy tắc ngầm nhiều năm của đội tuyển: một bộ phận tuyển thủ tự cho mình thâm niên dày, vị trí không ai thay được, từ lâu đã mất cái tâm vươn lên ban đầu. Với họ, được gọi lên đội tuyển không còn là danh dự, chỉ là một dòng lý lịch thêm hoa trên gấm. Chỉ cần được gọi cho ổn định, giữ thân phận tuyển thủ là đủ, thắng thua không quan trọng. Đá với tâm thế ấy, ba trận thua liền từ sớm đã là kết quả định sẵn. Nhìn lại các cầu thủ trẻ U23 ở Asiad Nhật Bản, họ diễn giải trọn tinh thần bóng đá là phải chiến. Cầu thủ trẻ muốn chứng tỏ mình, muốn giành vinh quang cho đất nước, từng quả đều tranh, từng trận đều dốc hết. Số ít cầu thủ lớn tuổi trong đội làm gương, gánh việc nặng của đội, thành trụ tinh thần. Quý nhất là ban huấn luyện đội Asiad đứng đúng thực lực cầu thủ, không đuổi chiến thuật cho đẹp mắt, không chạy theo một cách mù, kiên trì lối đá thực dụng khớp với khả năng của cầu thủ. Chiến thuật có thể chưa hoa lệ, nhưng hạ được xuống sân và có hiệu quả, cuối cùng cắn ra một huy chương đồng có hàm lượng thật. Đáng nói, phần lớn cầu thủ của đội Asiad này vốn là lực lượng dự bị của đội tuyển trưởng thành. Cổ động viên không nên vì màn sáng ở giai đoạn này mà cố kéo kỳ vọng lên cao. Sau khi cầu thủ trẻ lên đội trưởng thành, đối mặt giải quốc tế quy cách cao hơn và đối thủ mạnh hơn, thành tích lên xuống, phong độ có phần hồi lại đều là chuyện bình thường. Chỉ cần cho đủ thời gian tôi luyện và chỗ để lớn, lứa trẻ có ý chí, có khát vọng này chắc chắn sẽ tiến từng bước, dần gánh lá cờ của đội tuyển. Nhìn từ dư luận, giá trị tấm đồng Asiad này vượt xa bản thân tấm huy chương. Lâu nay đội tuyển nam Trung Quốc chìm trong sự chế giễu của cả mạng, bị dán nhãn "gặp ai cũng không thắng nổi", dư luận tiêu cực quấn lấy nhiều năm. Nhưng các cầu thủ U23 dùng thực lực chứng minh cầu thủ trẻ Trung Quốc không kém, có năng lực, có ý chí, chỉ thiếu một hệ thống bồi dưỡng cho đúng và một sân để thể hiện. Trong đám các tuyến đội tuyển đang xuống, tấm đồng Asiad này đã là bảng thành tích sáng nhất của bóng đá Trung Quốc thời gian gần đây. Nhưng vòng luẩn quẩn độc của bóng đá Trung Quốc chưa bao giờ thực sự dừng. Đúng lúc đội Asiad tạo được thành tích, tiếng tăm của làng bóng vừa ấm lại một chút, đội U17 thi giao hữu chỉ ở mức thường, bên ngoài lập tức dấy lên tiếng đòi đổi huấn luyện viên, đổi cầu thủ, sửa hệ thống. Đây là bước bí nhất của bóng đá Trung Quốc: đội vừa có chút khởi sắc liền bị thổi không giới hạn; vừa gặp thua liền bị phủ nhận toàn bộ. Không đội nào, không lứa cầu thủ nào giữ được thắng mãi. Sự lớn của các tuyến trẻ vốn là quá trình thắng thua đan nhau, lên xuống mà đi. Nhưng mức độ dư luận trong nước chịu đựng với các đội mang chữ quốc gần như bằng không. Không cho phép đáy, không cho phép thử và sai, chỉ đòi thắng ngay. Cách đánh giá khắc nghiệt chỉ nhìn kết quả này, cộng với sự lười trong tâm lý của một bộ phận lão tướng và vấn đề hệ thống chọn người đã cứng lại, mới là gốc rễ thật khóa bóng đá Trung Quốc nhiều năm, cản nó đứng lên cho vững.

Cập nhật lúc 2026-10-08 12:42